User Tools

Site Tools


3496--t-n-ai-c-ngla-gi

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

3496--t-n-ai-c-ngla-gi [2018/11/07 17:09] (current)
Line 1: Line 1:
 +<​HTML><​br><​div id="​mw-content-text"​ lang="​vi"​ dir="​ltr"><​div class="​mw-parser-output"><​p><​b>​Tấn Ai công</​b>​ (chữ Hán: 晋哀公, cai trị: 457 TCN – 440 TCN<sup id="​cite_ref-Sử_ký,​_Tấn_thế_gia_1-0"​ class="​reference">​[1]</​sup>​ hoặc 451 TCN - 434 TCN<sup id="​cite_ref-2"​ class="​reference">​[2]</​sup>​),​ hay <​b>​Tấn Kính công</​b>​ (晋敬公),​ <​b>​Tấn Ý công</​b>​ (晋懿公),​ tên thật là <​b>​Cơ Kiêu</​b>​ (姬骄), là vị vua thứ 36 của nước Tấn - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
 +</p>
  
 +
 +
 +<​p>​Cơ Kiêu là chắt của Tấn Chiêu công – vua thứ 32 nước Tấn. Tấn Chiêu công có người con út tên là Ung, được đặt thụy hiệu là Đái Tử. Đái Tử sinh ra Cơ Kỵ. Cơ Kỵ chơi thân với Trí Bá và mất sớm.
 +</​p><​p>​Sau khi Tấn Xuất công bỏ chạy ra nước ngoài và qua đời, Trí Bá Tuân Dao muốn thôn tính cả nước Tấn nhưng chưa dám<sup id="​cite_ref-Sử_ký,​_Tấn_thế_gia_1-1"​ class="​reference">​[1]</​sup>,​ bèn lập con của Cơ Kỵ là Cơ Kiêu lên ngôi, tức là <​b>​Tấn Ai công</​b>​.
 +</​p><​p>​Trong 4 họ đại phu, Trí Bá mạnh nhất, nắm chính sự nước Tấn. Trí Bá muốn lần lượt thôn tính 3 họ kia để chiếm cả nước Tấn. Năm 449 TCN, Trí Bá bắt 3 họ cắt đất cho mình. Hàn và Ngụy nghe theo nhưng họ Triệu chống lại. Trí Bá bèn hợp binh với Hàn và Ngụy đánh họ Triệu.
 +</​p><​p>​Ba họ vây họ Triệu trong thành Tấn Dương hơn 1 năm. Trong lúc quẫn bách, Triệu Vô Tuất sai thủ hạ Trương Mạnh Đàm ra thuyết phục họ Hàn và Ngụy phản Trí Bá. Hai họ đồng tình, cùng nhau mang quân đánh úp giết Trí Bá. Ba họ Triệu, Hàn, Ngụy chia nhau đất đai của Trí Bá, cùng nhau điều hành nước Tấn.
 +</​p><​p>​Khoảng năm 440 TCN/434 TCN, Tấn Ai công qua đời. Ông ở ngôi 18 năm. Con ông là Cơ Liễu được lập lên ngôi, tức là Tấn U công.
 +</p>
 +
 +
 +<​ul><​li>​Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 +<​ul><​li><​i>​Tấn thế gia</​i></​li>​
 +<​li><​i>​Triệu thế gia</​i></​li></​ul></​li>​
 +<​li>​Phương Thi Danh (2001), <​i>​Niên biểu lịch sử Trung Quốc</​i>,​ Nhà xuất bản Thế giới</​li></​ul>​
 +<div class="​reflist"​ style="​list-style-type:​ decimal;">​
 +<ol class="​references"><​li id="​cite_note-Sử_ký,​_Tấn_thế_gia-1">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​Sử ký, Tấn thế gia</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-2"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Phương Thi Danh, sách đã dẫn, tr 35</​span>​
 +</li>
 +</​ol></​div>​
 +<​!-- ​
 +NewPP limit report
 +Parsed by mw1332
 +Cached time: 20181011031630
 +Cache expiry: 1900800
 +Dynamic content: false
 +CPU time usage: 0.136 seconds
 +Real time usage: 0.742 seconds
 +Preprocessor visited node count: 655/1000000
 +Preprocessor generated node count: 0/1500000
 +Post&#​8208;​expand include size: 17465/​2097152 bytes
 +Template argument size: 678/2097152 bytes
 +Highest expansion depth: 8/40
 +Expensive parser function count: 1/500
 +Unstrip recursion depth: 0/20
 +Unstrip post&#​8208;​expand size: 1048/​5000000 bytes
 +Number of Wikibase entities loaded: 0/400
 +Lua time usage: 0.027/​10.000 seconds
 +Lua memory usage: 965 KB/50 MB
 +--><​!--
 +Transclusion expansion time report (%,​ms,​calls,​template)
 +100.00% ​ 694.901 ​     1 -total
 + ​95.22% ​ 661.675 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Th&​ocirc;​ng_tin_nh&​acirc;​n_v&#​7853;​t_ho&​agrave;​ng_gia
 + ​93.98% ​ 653.092 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​H&#​7897;​p_th&​ocirc;​ng_tin
 +  2.68%   ​18.618 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Vua_n&#​432;&#​7899;​c_T&#​7845;​n
 +  2.33%   ​16.199 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Navbox
 +  0.73%    5.099      1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Tham_kh&#​7843;​o
 +  0.68%    4.747      1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Th&#​7901;​i_gian_s&#​7889;​ng
 +  0.30%    2.054      1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​C&#​7843;​_2
 +--><​!-- Saved in parser cache with key viwiki:​pcache:​idhash:​814660-0!canonical and timestamp 20181011031629 and revision id 40632499
 + ​--></​div><​noscript><​img src="​http://​vi.wikipedia.org/​wiki/​Special:​CentralAutoLogin/​start?​type=1x1"​ alt=""​ title=""​ width="​1"​ height="​1"​ style="​border:​ none; position: absolute;"/></​noscript></​div>​
 +
 +</​HTML>​
3496--t-n-ai-c-ngla-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:09 (external edit)